Strand_el_medano

Oordelen is ok.

Als je het maar niet gelooft.

 

Oordelen. Liefst doe ik het niet. Maar ik kan niet voorkomen dat het er is. Het gaat zo snel dat voordat ik het doorheb en kan ingrijpen, het oordeel al gemaakt is. Ik ontmoet iemand nieuw of stap in een nieuwe situatie en mijn brein kijkt direct wat herkenbaar is en stopt het in een hokje. Ik trek causale verbanden die niet bewezen zijn en denk de wereld te snappen zonder dat daar echt bewijs voor is. En vervolgens baal ik ervan dat ik zo veroordelend ben. Heerlijk zo’n vicieuze cirkel.

 

Laatst las ik een stuk van Byron Katie over ons automatisme om te oordelen. Zij zegt dat de realiteit is dat wij mensen oordelen. Dat willen we liever niet om allerlei redenen. Omdat we bijvoorbeeld onszelf liever identificeren met een open-minded persoon. In reactie daarop veroordelen we onszelf en dat brengt dan weer pijn. Maar wat als we nou erkennen dat wij mensen oordelen? Dat is namelijk iets wat je niet kunt controleren, het is zo. Vervolgens heb je wel de keuze of je je oordeel gelooft of dat je ervoor bedankt. Daar zit je vrijheid.

 

Een tijd geleden werd ik door een artikel van Rutger Bregman in de Correspondent even heel bewust van de gevolgen van het geloven van een oordeel. De hoofdvraag was waarom arme mensen domme keuzes maken. Tegenwoordig wordt er vaak gedacht dat karakter de oorzaak is van armoede. Ze zijn lui, dom of eigenwijs. Er wordt geloofd dat mensen omwille van hun karakter slechte keuzes maken waardoor ze arm zijn. Daarom geloven we in educatie als oplossing en trekken we uitkeringen in omdat we geloven dat dit mensen extra stimuleert om aan het werk te gaan. En dus de goede keuzes te maken.

 

Wat gebeurt er als je het oordeel “armoede is een gevolg van je karakter” over boord gooit? En in plaats daarvan je je inleeft in mensen die in een situatie zitten waarin geld schaars is? Als jij weinig middelen hebt, dan zijn je korte termijn problemen de belangrijkste. Heb ik VANAVOND eten? Kan ik de rekening van MORGEN betalen? Heb ik EIND VAN DEZE MAAND nog een huis? Dit zijn daadwerkelijke problemen in het hier en nu. Niet van in de verre toekomst. En die problemen brengen ook nog eens behoorlijke stress met zich mee. Dus stel je voor dat je in zo’n situatie zit, voel je dan ruimte om over slimme duurzame oplossingen zoals een educatie na te denken? Nee natuurlijk niet. Je focust je op NU en de snelste/ makkelijkste manier op het op te lossen. Dat dit op de lange termijn niet de meest slimme oplossingen zijn, dat maakt niet uit. Voor NU is het probleem opgelost. En morgen is er weer een nieuw probleem.

 

Armoede is dus ook een vicieuze cirkel; je komt er niet uit mits je geholpen wordt. Geld zoals een universeel basisinkomen als stimulans om de druk eraf te halen. Zodat je meer lange termijn kunt nadenken. En wellicht duurzamere beslissingen kunt maken. Armoede in dit voorbeeld is dus niet een gevolg van te weinig discipline of niet genoeg doorzetten. Het is vaak gewoon pech hebben en dan vervolgens in een vicieuze cirkel komen waar je niet meer uit kunt klimmen.

 

Het artikel deed me beseffen hoe belangrijk het is om je bewust te zijn van je oordelen. Oordelen is ok. Dat doen we nou eenmaal. Maar waar het misgaat is wanneer we ons oordeel geloven en het niet ter discussie stellen. Wanneer we keuzes maken op basis van een vooroordeel voordat we hebben gecheckt of het waar is. Bijvoorbeeld geen geld geven aan een bedelaar omdat je vindt dat hij lui is. Immers iedereen moet toch werken voor zijn geld? Heb je je daadwerkelijk wel eens verplaatst in zo iemand zijn leven? Is het wel zo makkelijk om op straat te leven vol onzekerheid? Mij lijkt dat eerlijk gezegd helemaal niet de makkelijkste weg. Het lijkt me best wel scary.

 

Niet willen oordelen begint dus met erkennen dat oordelen er nou eenmaal is. Vanuit daar ontstaan ruimte, begrip en compassie. En dat is volgens mij iets dat deze wereld wel wat meer kan gebruiken. Maar hee, dat is ook maar een oordeel…

 

Lees hier het artikel van Rutger Bregman in de Correspondent.

 

Laat een reactie achter





zenerife_logo_transparant

NIEUWSBRIEF ZENERIFE

Blogs & Inspiratie